Lãi suất vay mua nhà tăng sau thời gian ưu đãi đang trở thành một trong những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định xuống tiền của người mua bất động sản. Trong bối cảnh đó, nhiều ý kiến cho rằng việc hình thành mặt bằng lãi suất ổn định hơn cùng các sản phẩm tín dụng linh hoạt sẽ góp phần nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở và thúc đẩy thanh khoản thị trường.
Ổn định lãi suất vay mua nhà để doanh nghiệp, người dân chủ động các phương án tài chính, qua đó giúp khơi thông thanh khoản bất động sản. Ảnh: Thu Hiền
Người mua ngày càng thận trọng với các quyết định vay vốn
Khảo sát cho thấy, lãi suất vay mua bất động sản trong 6 tháng đầu năm 2026 phổ biến ở mức 12-14%/năm. Đáng chú ý, một số khoản vay theo cơ chế thả nổi đã ghi nhận mức thực tế lên đến 15-16%/năm. Chi phí vay vốn tăng nhanh sau thời gian ưu đãi đã tạo áp lực tài chính lên cả chủ đầu tư và người mua nhà, đồng thời khiến thanh khoản thị trường điều chỉnh giảm.
Chia sẻ tại hội thảo về khơi thông nguồn vốn cho bất động sản mới đây, ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Tổng Giám đốc Batdongsan.com.vn cho biết, dữ liệu thị trường cho thấy nhu cầu tiếp cận tín dụng của người mua nhà vẫn ở mức cao, song các quyết định tài chính đã trở nên thận trọng hơn.
Theo khảo sát, 84% người được hỏi sẵn sàng vay để mua nhà, nhưng 91% chỉ chấp nhận vay dưới 50% giá trị tài sản. Phần lớn người mua cũng mong muốn tổng số tiền trả góp hằng tháng, bao gồm cả gốc và lãi, chỉ chiếm khoảng 20-40% thu nhập. Đáng chú ý, 81% người được khảo sát cho biết sẵn sàng vay mua nhà nếu lãi suất dưới 9%.
Theo đại diện Batdongsan.com.vn, khi lãi suất vượt 10%, tốc độ tăng trưởng giao dịch thường chậm lại do người mua phải cân nhắc kỹ hơn về khả năng tài chính.
Không chỉ quan tâm đến chi phí vốn, người mua hiện cũng đặt nhiều kỳ vọng hơn vào chất lượng sản phẩm. Chất lượng sống và giá trị sử dụng lâu dài đang trở thành động lực chính trong quyết định mua bất động sản. Điều này đòi hỏi các chủ đầu tư phải điều chỉnh chiến lược phát triển sản phẩm để đáp ứng nhu cầu mới, nhất là trong bối cảnh người mua có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin và so sánh các dự án trên thị trường.
Ông Nguyễn Quốc Anh cho rằng, trước yêu cầu ngày càng cao của khách hàng, các chủ đầu tư và sàn giao dịch cần điều chỉnh chiến lược phát triển và bán hàng. Bên cạnh việc chứng minh chất lượng thực tế của dự án, đặc biệt là hạ tầng và tiện ích, doanh nghiệp cần xây dựng chính sách thanh toán linh hoạt phù hợp với từng nhóm khách hàng. Việc áp dụng các gói hỗ trợ lãi suất hoặc cố định lãi suất trong thời gian dài sẽ góp phần nâng cao khả năng chi trả của người mua nhà.
Nhiều ý kiến cũng cho rằng, việc hình thành mặt bằng lãi suất vay mua nhà ổn định hơn trong dài hạn, cùng các sản phẩm tín dụng linh hoạt, giúp người dân chủ động kế hoạch tài chính khi mua nhà là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng và thúc đẩy thanh khoản thị trường.
Cần giải pháp để hình thành nguồn vốn cho vay dài hạn
Tuy nhiên, đây cũng là bài toán không dễ đối với các ngân hàng thương mại. Theo bà Vũ Thị Thu Hà, đại diện ABBank, khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn vốn để cho vay dài hạn còn hạn chế, khiến các ngân hàng buộc phải sử dụng cả nguồn vốn huy động ngắn hạn để cho vay trung và dài hạn. Đây là nguyên nhân khiến lãi suất khó có thể được cố định trong thời gian 5 năm hay 10 năm như kỳ vọng của nhiều người dân.
Theo bà Vũ Thị Thu Hà, các ngân hàng đang nỗ lực xây dựng các gói vay có thời gian cố định lãi suất khoảng 24-36 tháng, đồng thời kiến nghị Chính phủ và Nhà nước có cơ chế hỗ trợ, tạo hành lang pháp lý để các tổ chức tín dụng huy động được nhiều nguồn vốn dài hạn hơn.
Đại diện ABBank cũng cho rằng, nếu có thể cố định lãi suất trong khoảng 5 năm sẽ tạo điều kiện để khách hàng tự tin hơn khi đưa ra quyết định vay mua nhà.
Bên cạnh nguồn vốn, một yếu tố khác ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất là chi phí xử lý rủi ro sau cho vay. Theo bà Vũ Thị Thu Hà, khi phát sinh trường hợp phải xử lý tài sản bảo đảm, quá trình này thường kéo dài, làm gia tăng chi phí rủi ro của khoản vay. Khoản chi phí này sau đó được tính vào lãi suất cho vay. Vì vậy, chỉ khi các vướng mắc liên quan đến xử lý tài sản bảo đảm được tháo gỡ thì mặt bằng lãi suất mới có điều kiện giảm.
Dưới góc độ doanh nghiệp, nhiều ý kiến cho rằng, điều doanh nghiệp cần không chỉ là nguồn vốn mà còn là sự ổn định và khả năng dự báo của chính sách tín dụng để có thể chủ động xây dựng kế hoạch tài chính trung và dài hạn.
Về vấn đề này, ông Đào Văn Hà, đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, định hướng đầu tiên của cơ quan quản lý là tiếp tục kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý. Khi lạm phát và tỷ giá được kiểm soát tốt, biên độ biến động của lãi suất thả nổi sẽ giảm, qua đó tạo lập môi trường tiền tệ có tính dự báo cao hơn. Đây là cơ sở để doanh nghiệp tính toán dòng tiền đầu tư, đồng thời giúp người mua nhà chủ động hơn trong việc hoạch định nghĩa vụ trả nợ dài hạn.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục duy trì các cơ chế tín dụng đặc thù đối với nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và bất động sản khu công nghiệp. Theo ông Đào Văn Hà, việc duy trì nguồn vốn ổn định cho các phân khúc có nhu cầu thực sẽ góp phần định hướng thị trường chuyển từ tư duy đầu cơ ngắn hạn sang phát triển và an cư dài hạn.
Để tăng tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi người vay, Ngân hàng Nhà nước cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng công khai lãi suất cho vay cũng như nguyên tắc điều chỉnh lãi suất sau thời gian ưu đãi, tạo điều kiện để khách hàng so sánh, lựa chọn trước khi đưa ra quyết định vay vốn.
