Tại kỳ họp thứ tư HĐND TP. Hà Nội ngày 12/6, các đại biểu đã thảo luận, góp ý cho dự thảo nghị quyết của UBND TP. Hà Nội về quy định đối với chính sách về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.
Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu thảo luận tại tổ. Ảnh: HĐND HN
Thực tiễn còn nhiều vướng mắc
Thảo luận tại Tổ số 3 về dự thảo nghị quyết quy định một số nội dung về cho thuê đất; tạm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn TP. Hà Nội, đại biểu Lê Minh Đức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Thạch Thất đề nghị giữ nguyên quy định bồi thường bằng tiền và không áp dụng hình thức bồi thường bằng công trình.
Bởi nếu thực hiện bồi thường bằng công trình sẽ phát sinh nhiều thủ tục liên quan đến đầu tư xây dựng như lập dự án, thiết kế, thẩm định, lựa chọn nhà thầu, thi công và nghiệm thu công trình. Điều này không chỉ làm kéo dài thời gian giải phóng mặt bằng mà còn ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án.
Bên cạnh đó, hình thức bồi thường bằng công trình cũng tiềm ẩn nguy cơ phát sinh những bất đồng giữa cơ quan thực hiện và người được bồi thường về chất lượng, quy mô hoặc giá trị của công trình thay thế, từ đó làm gia tăng khó khăn trong quá trình thực hiện.
Đối với quy định về các chính sách hỗ trợ khác, đại biểu Lê Minh Đức cho rằng với những dự án đi qua nhiều xã sẽ rất khó bảo đảm sự thống nhất trong quá trình triển khai; đồng thời, việc giao quyền quyết định cho từng xã cũng làm phát sinh trách nhiệm lớn đối với người quyết định hỗ trợ tại địa phương.
Từ thực tế đó, đại biểu Lê Minh Đức đề xuất sửa đổi quy định theo hướng căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, UBND cấp xã rà soát, đề xuất; UBND Thành phố quyết định chính sách hỗ trợ khác đối với từng trường hợp đặc biệt.
Thảo luận về công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng, đại biểu Đỗ Thị Lan Hương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tùng Thiện cho rằng, công tác giải phóng mặt bằng luôn là lĩnh vực rất vướng mắc ở cơ sở.
Dẫn thực tế từ một dự án đi qua địa bàn trước đây thuộc thị xã Sơn Tây và huyện Ba Vì (cũ). Thời điểm bắt đầu thực hiện dự án, chính sách hỗ trợ khác đối với công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng áp dụng theo Luật Đất đai năm 2013 và các quy định của TP. Hà Nội; các hộ dân được hưởng các mức hỗ trợ khác đối với đất vườn, cây trồng, tài sản trên đất với các mức hỗ trợ 80%, 50% hoặc 10% tùy từng trường hợp cụ thể.
Tuy nhiên, sau khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, chính sách hỗ trợ khác đã thay đổi. Trong một giai đoạn, người dân không còn được áp dụng khoản hỗ trợ này. Sau đó, các quy định mới lại giao thẩm quyền quyết định mức hỗ trợ khác cho cấp xã.
Đại biểu cho biết, sau khi Nghị định số 151 của Chính phủ giao thẩm quyền cho cấp xã, địa phương đã tổ chức họp Ban Thường vụ, UBND và các phòng, ban chuyên môn để thống nhất áp dụng mức hỗ trợ theo quy định trước đây của Thành phố nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong chính sách.
Tuy nhiên, sau khi hoàn thiện hồ sơ và triển khai công tác giải phóng mặt bằng thì tiếp tục có quy định mới thay thế, chuyển thẩm quyền quyết định lên cấp tỉnh. Địa phương đã có văn bản xin ý kiến các sở, ngành nhưng chưa được chấp thuận, dẫn đến tình trạng hiện nay vẫn tồn tại những trường hợp các hộ dân trong cùng một dự án được áp dụng các chính sách hỗ trợ khác nhau.
Đại biểu đề nghị Thành phố sớm nghiên cứu phương án bàn giao quỹ đất có nguồn gốc từ các nông, lâm trường về địa phương quản lý; đồng thời tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách để bảo đảm sự đồng bộ trong công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng.
Đại biểu Lê Minh Đức đề xuất sửa đổi quy định về đất đai theo hướng căn cứ tình hình thực tế tại địa phương. Ảnh: HĐND HN
Sẽ giải quyết dứt điểm các tồn tại kéo dài
Phát biểu thảo luận tổ làm rõ một số ý kiến của đại biểu liên quan đến các tồn tại về đất đai kéo dài nhiều năm qua, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, phần lớn các vướng mắc hiện nay đều là những vấn đề phát sinh từ quá khứ, liên quan đến đất dịch vụ, giao đất không đúng thẩm quyền, giao đất nhưng chưa hoàn thiện thủ tục pháp lý và nhiều trường hợp tồn đọng khác.
Trong thời gian qua, Hà Nội đã nhiều lần tập trung chỉ đạo, tìm giải pháp tháo gỡ các vướng mắc này. Tuy nhiên, theo Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, do khuôn khổ pháp lý trước đây còn hạn chế nên nhiều nội dung vượt quá thẩm quyền của thành phố, phải báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
“Riêng vấn đề đất dịch vụ, thời gian gần đây, Thành phố vẫn tiếp tục báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, cho ý kiến. Theo quy định hiện hành, nhiều nội dung vẫn phải thực hiện đúng trình tự, thẩm quyền theo quy định của pháp luật”, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết.
Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, điểm rất quan trọng của Luật Thủ đô năm 2026 là đã trao cho Thành phố nhiều thẩm quyền mới để xử lý các vấn đề đặc thù phát sinh trên địa bàn. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng giúp Hà Nội tháo gỡ nhiều tồn tại lịch sử trong lĩnh vực đất đai mà trước đây gặp nhiều khó khăn trong xử lý.
“Chúng tôi kỳ vọng Luật Thủ đô năm 2026 sẽ giúp giải quyết được rất nhiều vướng mắc tồn đọng như đất dịch vụ, các trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền và nhiều vấn đề lịch sử khác liên quan đến quản lý, sử dụng đất đai”, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết.
Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cũng thông tin, sau khi HĐND Thành phố thông qua các nghị quyết khung, UBND Thành phố sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, đánh giá từng nhóm vấn đề cụ thể để xây dựng các nghị quyết chuyên đề hoặc các quyết định chuyên biệt nhằm giải quyết dứt điểm các tồn tại kéo dài.
